|
|
|
Ambalaj , Ambalaj Firmaları , Ambalaj Sektörü , Ambalaj Sanayii , Ambalaj
Malzemeleri |
Ambalaj Hakkında , Ambalajcı , Ambalaj Çeşitleri , Ambalaj Şirketleri ,
Kutu Ambalaj , Plastik Ambalaj |
|
Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı;
a) Çevresel açıdan belirli kriter, temel koşul ve özelliklere sahip ambalajların
üretimi,
b) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı bir
şekilde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi,
c) Öncelikle ambalaj atıklarının oluşumunun önlenmesi, önlenemeyen ambalaj
atıklarının tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım yolu ile bertaraf
edilecek miktarının azaltılması,
d) Ambalaj atıklarının yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların
oluşturulması ve bununla ilgili prensip, politika ve programlar ile hukuki,
idari ve teknik esasların belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik, kullanılan malzemeye (plastik, metal, cam,
kağıt-karton, kompozit ve benzeri) ve kaynağına (evsel, endüstriyel, ticari,
işyeri) bakılmaksızın ülke içinde piyasaya sürülen bütün ambalajları ve ambalaj
atıklarını kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik 2872 sayılı Çevre Kanununun 1, 3, 8, 11 ve 12 nci
maddeleri ile 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 1, 2 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
Ambalaj: Her türlü ürünün, tüketiciye veya kullanıcıya ulaştırılması aşamasında,
taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunumu için kullanılan herhangi bir
malzemeden yapılmış tüm ürünleri,
Satış Ambalajı (Birincil Ambalaj): Herhangi bir ürünü tüketiciye veya nihai
kullanıcıya ulaştırmak amacıyla satış noktasında sunulan, bir satış birimi
olarak tanımlanan ve ürünle birlikte satın alınan ambalajı,
Dış Ambalaj (İkincil Ambalaj): Birden fazla sayıda satış ambalajını bir arada
tutacak şekilde tasarlanmış, üründen ayrıldığında ürünün herhangi bir
özelliğinin değişmesine neden olmayan ambalajı,
Nakliye Ambalajı (Üçüncül Ambalaj): Satış veya dış ambalajın taşıma ve depolama
işlemleri sırasında zarar görmesini önlemek; ürünün üreticiden satıcıya
nakliyesi sırasında taşımayı kolaylaştırmak ve depolama işlemlerini sağlamak
amacıyla kullanılan ambalajı (karayolu, demiryolu, deniz yolu ve hava yolunda
kullanılan konteynırları kapsamaz),
Kompozit: Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün
olmayan ambalajı,
Ambalaj Atığı: Piyasaya sürülen ürünlerin tüketimi sonucu oluşan satış, dış ve
nakliye ambalajlarının bu Yönetmeliğin amacı doğrultusunda toplanması, tekrar
kullanılması, geri dönüştürülmesi, geri kazanılması gereken ekonomik değere
sahip atıklarını,
Ambalaj Atıkları Yönetimi: Ambalaj atıklarının belirli bir sistem içinde
kaynağında ayrı toplanması, taşınması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri
kazanılması, bertarafı ve benzeri işlemlerin tümünü,
Ambalaj Atıkları Yönetimi Planı: Ambalaj atıkları yönetimi kapsamındaki
faaliyetlerin çevre ile uyumlu şekilde gerçekleştirilmesine yönelik olarak
yapılacak çalışmalar ile bu çalışmaların kimler tarafından nasıl ve ne zaman
yapılacağını gösteren detaylı eylem planını,
Önleme: Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması, dağıtımı,
kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar, çevreye verdiği
zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak, nitelik ve nicelik
olarakazaltılmasını,
Tekrar Kullanım: Ambalajın kendi yaşam döngüsü içinde tekrar kullanımının
imkansız olacağı zamana kadar, toplama ve temizleme dışında hiçbir işleme tabi
tutulmadan yeniden doldurulması veya aynı şekli ile aynı amaç için kullanım
ömrünü tamamlayıncaya kadar kullanılmasını,
Geri Dönüşüm: Ambalaj atıklarının bir üretim süreci içerisinde orijinal amacı
veya başka bir amaç için yeniden işlenmesini (organik geri dönüşüm dahil ancak
enerji geri kazanımı hariç olmak üzere),
Geri Kazanım: Tekrar kullanım ve geri dönüşümü kapsayan, ambalaj atıklarının,
fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle bazı işlemlerden geçirilmek
suretiyle geri dönüştürülmesini, yakılarak enerji elde edilmesini ve tekrar
kullanılmasını,
Maddesel Geri Kazanım: Ambalaj atıklarının herhangi bir kimyasal ve biyolojik
işleme tabi tutulmadan sadece fiziksel işlemlerden geçirilmek suretiyle
(hammadde olarak) ekonomiye tekrar kazandırılmasını,
Enerji Geri Kazanımı: Yanabilir özellikte olan ambalaj atıklarının, ısı geri
kazanımı amacıyla tek başına veya diğer atıklarla birlikte doğrudan yakılarak
enerji üretiminde kullanılmasını,
Organik Geri Dönüşüm: Ambalaj atıklarının biyolojik olarak parçalanabilen
kısımlarının kontrollü bir şekilde mikroorganizmalar aracılığıyla kompost veya
metan gazı elde edilecek şekilde oksijenli veya oksijensiz ortamda
ayrıştırılmasını,
Geri Kazanım Tesisi: Toplama-ayırma, geri dönüşüm, geri kazanım, kompost, yakma
tesisi gibi ambalaj atıklarının çevreye verdikleri zararı azaltmak veya bu
atıklardan yararlanmak amacı ile kurulan tesisleri,
Toplama ve Ayırma: Ambalaj atıklarının toplanması ve cinslerine göre
sınıflandırılarak ayrılmasını,
Toplama ve Ayırma Tesisi: Ambalaj atıklarının toplandığı ve cinslerine göre
sınıflandırılarak ayrıldığı tesisi,
Geri Dönüşüm Tesisi: Ambalaj atıklarının geri dönüşümünü sağlamak amacıyla
kurulan tesisi,
Ön Lisans: Ambalaj atıklarını toplayıp ayırmak veya geri dönüştürmek amacıyla
faaliyet göstermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulacak
tesislerin projelerinin çevre ve insan sağlığına uygunluğunu gösteren belgeyi,
Geçici Çalışma İzni: Ön lisans verilen tesislerin işletme aşamasında Yönetmelik
esaslarına uygun çalıştığını belgelemek amacıyla Bakanlığın denetimi altında
faaliyet göstereceği süreyi belirten belgeyi,
Lisans: Geçici çalışma izni verilen toplama-ayırma ve geri dönüşüm tesislerinin,
konu ile ilgili yeterli uzman ve teknik imkanlara sahip olduğunu, çevre ve insan
sağlığı açısından her türlü önlemleri aldığını gösteren belgeyi,
Bertaraf: Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, tekrar kullanımı, geri
dönüşümü, geri kazanımı ve zararsız hale getirilmesi işlemlerini,
Ekonomik İşletmeler: Ambalaj üreticilerini ve piyasaya sürenleri,
Hedef: Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajların ağırlık olarak geri kazanılması
gereken miktarının, piyasaya sunulan miktarına oranını,
Ambalaj Üreticisi: Ambalaj malzemesi ve ambalajın kendisini üretenler ile
ambalajın doğrudan üretildiği ürünü piyasaya sürenlere tedarik edenleri veya bu
ürünleri ithal edenleri,
Piyasaya Süren: Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajlara dolum yapmak ve/veya bu
ambalajlarla paketlemek suretiyle piyasaya arz etmek üzere ürün üreten,
iyileştiren, adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle
kendini üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye
dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve /veya
ithalatçıyı,
Piyasaya Arz: Ambalajlanmış ürünün, tedarik veya kullanım amacıyla bedelli veya
bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
Yetkilendirilmiş Kuruluş: Bu Yönetmelikte belirtilen geri kazanım hedeflerini
ekonomik işletmeler adına yerine getirmek üzere Bakanlık tarafından yetki
verilen ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliğe haiz kuruluşları,
Satış Noktası: Toptan ve/veya perakende olarak ambalajlı ürünlerin satışını
yapan ikiyüz metrekareden büyük kapalı alana sahip mağaza, market, süpermarket,
hipermarket ve benzeri satış yerlerini,
Geri Kazanılabilir Ambalaj Sembolü: Birbirini takip eden üç adet dairesel ok
işaretinden oluşan sembolü (Ek-3),
Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu: Ambalaj üreticilerinin Bakanlığa yapacakları
bildirimlerde kullanacakları formu (Ek-4),
Piyasaya Süren Müracaat Formu: Piyasaya sürenlerin Bakanlığa yapacakları
bildirimlerde kullanacakları formu (Ek-5),
Ambalaj Komisyonu: Ambalaj atıklarının geri kazanılması ile ilgili uygulamaları
değerlendirmek üzere Bakanlığın başkanlığında ilgili taraflardan oluşan
komisyonu,ifade eder.
Genel İlkeler
Madde 5 - Ambalaj atıklarının yönetimine ait ilkeler:
a) Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması, dağıtımı,
kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar; çevreye verdiği
zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak, nitelik ve nicelik olarak
azaltılması esastır.
b) Ambalaj üreticileri; ambalaj malzemesini tekrar kullanıma, geri dönüşüme ve
geri kazanıma uygun şekilde üretmek, bu üretimi 14 üncü maddede belirtilen ağır
metal muhtevaları ile ilgili sınır değerlere ve Ek-1'de verilen temel koşullara
uygun şekilde yapmakla yükümlüdürler.
c) Ambalajların üretim aşamasında üreticiler; dolumu veya paketlenmesi
aşamasında piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesi zorunludur.
d) Tek yönlü ambalaj kullanımının ve bunların atıklarının kontrol altına
alınabilmesi amacıyla, öncelikle tekrar kullanıma uygun ambalajlar tercih
edilir.
e) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı
olarak alıcı ortama verilmesi ve düzenli depolama sahalarında depolanarak
bertarafı yasaktır.
f) Ambalaj atıklarının yönetiminden sorumlu kişi veya kişiler ile kurum ve
kuruluşlar, bu atıkların çevre ve insan sağlığına zararlı olabilecek etkilerinin
azaltılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
g) Ambalaj atıklarının kaynağında en aza indirilmesi, üretimin kaçınılmaz olduğu
durumlarda ise öncelikle tekrar kullanılması, geri dönüştürülmesi ve geri
kazanılması esastır.
h) Tüketiciler; ambalaj atıklarını kaynağında diğer atıklardan ayrı olarak
biriktirmek ve toplama sistemine uygun olarak hazır etmekle yükümlüdürler.
ı) Sağlıklı bir geri kazanım sisteminin oluşturulması için ambalaj atıklarının
kaynağında ayrı toplanması esastır.
j) Ürünlerini ambalajlayarak piyasaya sürenler; bu ürünlerin kullanımı sonucu
ortaya çıkan ambalaj atıklarının geri dönüşümünü ve geri kazanımını sağlamak ve
bu amaçla yapılacak maliyetleri karşılamakla yükümlüdürler.
k) Ambalaj atıklarının neden olduğu çevresel kirlenme ve bozulmadan dolayı
ekonomik işletmeler sorumludurlar.
l) Ambalaj atıklarının yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın
giderilmesi amacıyla yapılan harcamalar; bu atıkların yönetiminden sorumlu olan
gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlığın Görev ve Yetkileri
Madde 6 - Bakanlık;
a) Ambalaj atıklarının toplanması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri
kazanımı ve bertarafına ilişkin program ve politikaları saptamak, bu
Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, idari
tedbirler almak, gerekirse tebliğler yayımlamak ve gerekli denetimleri yapmak,
b) Ambalaj atıklarının genel ve malzeme bazında geri dönüşüm ve/veya geri
kazanım hedeflerini belirlemek,
c) Bu Yönetmelik ile yükümlülük verilen ekonomik işletmeler adına toplama,
tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım çalışmalarını yapacak olan kurum
ve kuruluşların yetkilendirme esaslarını belirlemek, bu amaçla yapılacak
başvuruları değerlendirmek ve uygun bulunması durumunda yetki vermek, yetki
verilen kuruluşları denetlemek, bu Yönetmeliğe ve yetkilendirme esaslarına
aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamak ve gerekirse yetkiyi
iptal etmek,
d) Geri kazanım tesislerine ön lisans, geçici çalışma izni ve lisans vermek,
lisansı yenilemek, faaliyetlerini denetlemek, ilgili yönetmeliklere aykırılık
halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamak ve gerekirse, geçici çalışma
iznini ve lisansı iptal etmek,
e) Piyasaya sürülen ambalajların üzerine yazılmak üzere kod numarası vermek,
f) Gerektiğinde Ambalaj Komisyonunu toplamak, Komisyona başkanlık yapmak ve
sekreterya işlerini yürütmek,
g) Bu Yönetmelik kapsamındaki işletmelerin Bakanlığa sunmakla yükümlü olduğu
belgeleri incelemek,
h) Geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,
yükümlüdür.
Mülki Amirlerce Alınacak Tedbirler
Madde 7 - Mahallin en büyük mülki amiri;
a) Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması
için belediyeler, ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında
koordinasyonu sağlamakla,
b) İl sınırları içinde faaliyette bulunan ekonomik işletmeler ile geri kazanım
tesislerini tespit ederek Bakanlığa bildirmekle,
c) Geçici çalışma izni veya lisans verilen geri kazanım tesislerinin
faaliyetlerini izlemek, ilgili mevzuata aykırılık halinde gerekli yaptırımın
uygulanmasını sağlamakla,
d) Kurulacak geri kazanım tesisleri ile ilgili başvuruları Bakanlığa
göndermekle,
e) Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla birlikte geri
kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,ilgili hususlarda gerekli
tedbirleri alır.
Mahalli İdarelerce Alınacak Tedbirler
Madde 8 - Mahalli idarelerce alınacak tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) İl özel idareleri;
1) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında oluşan ambalaj atıklarının
kaynağında ayrı toplanması için ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş
kuruluşlar tarafından hazırlanacak ambalaj atıkları yönetim planını onaylar.
2) Bakanlıktan geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile
ilgili hususlarda gerekli tedbirleri alır.
b) Belediyeler;
1) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için ekonomik işletmeler veya
yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte, ambalaj atıkları yönetim planını
hazırlamak ve/veya hazırlatmak ve bu amaçla oluşturulacak planların
onaylanmasını,
2) Ambalaj atıklarını ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile
birlikte kaynağında ayrı toplatılması veya toplattırılmasını,
3) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda ekonomik işletmeler
veya yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılacak çalışmaların
desteklenmesini,
4) Kaynağında ayrı toplanan ambalaj atıklarının ayrılmasını sağlayacak
tesislerin kurulması, kurdurulması veya bu amaçla kurulmuş tesislerden
yararlanılmasını,
5) Ambalaj atıklarının evsel atık toplama araçlarına alınmamasına yönelik
tedbirlerin alınmasını,
6) Ambalaj atıklarını düzenli depolama sahalarına kabul edilmemesi için gerekli
önlemlerin alınmasını,
7) Ayrı toplama çalışmaları ile ilgili bilgilerin her yıl Şubat ayı sonuna kadar
Bakanlığa gönderilmesini,
8) Bakanlıktan geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile
ilgili gerekli tedbirlerin alınmasını,
sağlar.
Ambalaj Üreticilerinin Yükümlülükleri
Madde 9 - Ambalaj üreticileri;
a) Ambalajın tasarım aşamasından başlayarak, kullanım ve kullanım sonrasında en
az atık üretecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde ambalaj üretmekle,
b) Ambalaj malzemesini tekrar kullanıma, geri dönüşüme ve/veya geri kazanıma
uygun olacak şekilde tasarlamak, üretmek ve piyasaya sunmakla,
c) Ambalajın üretimi sırasında, 14 üncü maddede belirtilen değerler ile temel
koşulları (Ek-1) sağlamakla,
d) Ambalajların üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü (Ek-3) ile ambalajın
cinsine ait numara ve kısaltmayı (Ek-2) bulundurmakla,
e) Ürettikleri ambalajları piyasaya sürenler adına, bu Yönetmelikteki hedefler
doğrultusunda toplamak, geri dönüştürmek ve geri kazanmak; buna yönelik
tedbirleri almak, toplama ve geri kazanım sistemini kurmak veya kurdurmak, bu
amaçla yapılacak harcamaları karşılamak ve bu işlemleri belgelemekle,
f) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ambalajlar hakkında Ambalaj Üreticisi
Müracaat Formunu (Ek-4) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa
göndermekle,yükümlüdürler.
Piyasaya Sürenlerin Yükümlülükleri
Madde 10 - Piyasaya sürenler;
a) Ürünlerinin ambalajlanması sırasında, ürünün kullanımı sonrası en az atık
üretecek ve geri dönüşümü ve geri kazanımı en kolay ve en ekonomik olacak
ambalajları kullanmakla,
b) Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun ambalajları tercih
etmekle,
c) Piyasaya sürdükleri ürünlerin ambalaj atıklarını, bu Yönetmelikteki hedefler
doğrultusunda geri toplamak, tekrar kullanmak, geri dönüştürmek ve geri
kazanmak; buna yönelik tedbirleri almak, toplama ve geri kazanım sistemini
kurmak veya kurdurmak, bu işlemleri belgelemek ve bu faaliyetleri içeren ambalaj
atıkları yönetim planını Bakanlığa sunmakla,
d) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda belediyeler ile
işbirliği yapmak ve koordinasyonlu çalışmakla,
e) Ambalaj atıklarının toplanması, geri dönüştürülmesi, geri kazanılması ve
bertarafı ile ilgili harcamaları karşılamakla,
f) Piyasaya sürülen ambalajların etiketlerinin üzerinde, geri kazanılabilir
ambalaj sembolü ile Bakanlıkça verilen kod numarasını veya dahil oldukları
yetkilendirilmiş kuruluşa ait sembolü bulundurmakla,
g) Bakanlığın belirlediği hedeflere ulaşmak amacıyla, geçici çalışma izni veya
lisans almış geri kazanım tesisleri ile çalışmakla,
h) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünler hakkında Piyasaya Süren Müracaat
Formunu (Ek-5) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermekle,
yükümlüdürler.
Satış Noktalarının Yükümlülükleri
Madde 11 - Satış noktaları;
a) Ambalaj atıklarının geri kazanılmasını sağlamak için atıkların son
tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak üzere toplama
noktaları oluşturmakla,
b) Ambalaj atıklarının toplanması ve toplanan malzemelerin geri kazanımını
sağlamak üzere ilgili belediyeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, geçici çalışma
izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile çalışmakla,
c) Üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü ile Bakanlığın verdiği kod
numarası veya dahil oldukları yetkilendirilmiş kuruluşa ait sembolü taşımayan
ambalajlı ürünleri satmamakla,yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ambalajın Üretimine İlişkin Hükümler
Önleme
Madde 12 - Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması, dağıtımı,
kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar; çevreye verdiği
zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak, nitelik ve nicelik olarak
azaltılması esastır. Bu amaçla gerek üretilecek ambalajların yapısındaki ağır
metal muhtevaları, gerekse de ambalajın birim ağırlığı, ambalajın fonksiyonunu
bozmayacak, gerekli sağlık, temizlik ve güvenlik düzeyini olumsuz etkilemeyecek
şekilde en aza indirilecektir.
Temel Koşullar
Madde 13 - Ambalaj üreticileri ambalajları, tekrar kullanılabilecek, geri
dönüştürülebilecek, geri kazanılabilecek ve bu işlemleri kapsayan yönetim ve
bertaraf aşamalarında çevreye en az zarar verecek şekilde tasarlamak ve
üretmekle yükümlüdürler.
Alternatifi olmayan ambalajlar dışında, geri dönüşümü ve geri kazanılması teknik
olarak mümkün olmayan ambalajların üretilmesi, piyasaya sürülmesi ve ithali
yasaktır.
Yurt içinde üretilecek ve kullanılacak ambalajlar ile ithal edilecek
ambalajların Ek-1'de belirtilen temel koşullara uymaları zorunludur.
Ağır Metal Konsantrasyonları
Madde 14 - Ambalaj hammaddesi üreticileri, yardımcı madde üreticileri ile cam
dışındaki ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajlarda veya ambalaj
türevlerinde bulunabilecek kurşun, civa, kadmiyum, artı altı değerlikli krom
miktarı yoğunluklarının toplamı, Yönetmeliğin yayımını takip eden iki yıl içinde
ağırlık olarak ikiyüzelli ppm, üç yıl içinde de yüz ppm'i aşmayacak şekilde
gerekli tedbirleri alacaklardır.
Cam ambalaj üretiminde ise, her bir cam fırını için ayrı ayrı bakılmak kaydı
ile, temsili örneklerde ardışık oniki ay süre içinde yapılan toplam ağır metal
analizlerinin aylık ortalamaları ikiyüz ppm sınırını aşamaz.
Bu zorunluluk, yüksek kurşunlu veya kurşunlu kristal camdan yapılmış ürünler
için geçerli değildir.
Ambalajların Üretim Aşamasında İşaretlenmesi
Madde 15 - Ambalaj atıklarının geri toplanması, tekrar kullanılması, geri
kazanımının kolaylaştırılması ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla
ambalajların üretimleri sırasında işaretlenmesi zorunludur.
Ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajların üzerinde, geri kazanılabilir
ambalaj sembolü (Ek-3) ile ambalajın cinsini belirten kısaltma ve malzeme
cinsine ait numarayı bulundurmak zorundadır. Sembolün merkezine ambalajın
üretildiği malzemenin cinsini temsil eden numara, altına da büyük harfler ile
malzeme cinsini temsil eden kısaltma yazılır.
Kullanılacak olan numaralama sistemi, plastikler için birden ondokuza; kağıt ve
karton için yirmiden otuzdokuza; metaller için kırktan kırkdokuza; ahşap için
elliden ellidokuza; tekstiller için altmıştan altmışdokuza; cam için yetmişden
yetmişdokuza; kompozitler için ise seksenden doksandokuza kadar verilen numara
ve kısaltmalardan oluşur (Ek-2)
İşaretleme, ambalajın üzerinde; kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj
açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olacak, işaretlemenin teknik
nedenlerden dolayı ambalajın üzerinde yapılamaması durumunda piyasaya süren
tarafından etiket üzerinde yapılacaktır.
Ambalaj Üreticilerinin Bildirim Zorunluluğu
Madde 16 - Ambalaj üreticileri, Ambalaj Üreticisi Müracaat Formunu (Ek-4)
doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirimde bulunmakla
yükümlüdürler. Ambalaj üreticileri bu formda bir önceki yıl üretilen
ambalajların cinsi, üretim ve satış miktarları ile satış yapılan firmalara ait
bilgileri belirtirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Geri Dönüşümü ve Geri Kazanımı
Geri Dönüşüm ve Geri Kazanım Sorumluluğu
Madde 17 - Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajlara dolum yapmak veya bu
ambalajlarla paketlemek suretiyle piyasaya arz etmek üzere ürün üreten; adını,
ticari markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici
olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiler ile üreticinin Türkiye dışında olması
halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciler veya ithalatçılar, bu
Yönetmelikte tanımlanan satış, dış ve nakliye ambalajlarını, 18 inci maddede
belirtilen hedefler doğrultusunda geri toplamak, geri kazanmak ve bu işlemleri
Bakanlığa belgelemekle yükümlüdürler.
Piyasaya sürenler adına, ambalaj üreticileri de bir sistem kurarak ambalaj
atıklarının geri kazanım sorumluluğunu üstlenebilirler. Bu sisteme dahil olan
ambalaj üreticileri ve piyasaya sürenler geri kazanım hedeflerinin
tutturulmasından müşterek olarak sorumludurlar.
Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ekonomik işletmeler, geri kazanım
hedeflerinin yerine getirilmesi, bunlara yönelik gerekli harcamaların
karşılanması, eğitim ve ilgili diğer faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için bir
araya gelerek kâr amacı taşımayan tüzel kişiliğe haiz bir yapı oluşturabilirler.
Tüzel kişiliğe haiz yapının Bakanlıkça yetkilendirilmesini müteakiben, bu
yapıyla sözleşme yapan ve yapıya karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve
harcamalara katılan ekonomik işletmeler, toplama ve geri kazanım
yükümlülüklerini bu kuruluşa devredebilirler. Bu sisteme dahil olan
yetkilendirilmiş kuruluşlar ve ekonomik işletmeler geri kazanım hedeflerinin
tutturulmasından müşterek olarak sorumludurlar.
Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ve yukarıda belirtilen ekonomik işletmeler
ile yetkilendirilmiş kuruluşlar, geri kazanım hedeflerinin yerine getirilmesi
sırasında geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleriyle
çalışmak ve bu tesisleri kullanmak zorundadırlar.
Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, ambalaj atıklarının
kaynağında ayrı toplanmasına yönelik olarak; belediyeler, satış noktaları,
geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile sözleşmeler
yapabilirler.
Geri Kazanım Hedefleri
Madde 18 - Bu Yönetmeliğin uygulamaya girdiği tarihten itibaren on yıl içinde,
sorumlu ekonomik işletmeler ambalaj atıklarının ağırlık itibari ile en az %
60'ını geri kazanmakla yükümlüdürler.
Bu genel hedef ve aynı zaman süresi içinde ambalaj atıklarının ağırlık olarak,
yıllar itibari ile geri kazanım oranları aşağıda belirtilmektedir.
Geri Kazanım Oranları(%)
Ambalajın Cinsi 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Cam 32 35 37 40 43 45 48 52 56 60
Plastik 32 35 37 40 43 45 48 52 56 60
Metal 30 33 35 38 42 45 48 52 56 60
Kağıt/Karton 20 30 35 38 42 45 48 52 56 60
Kompozit*
(*) Kompozit ambalajların geri kazanımında; birim ambalajın bileşiminde bulunan
ve ağırlıkça en fazla miktarı oluşturan malzemenin cinsine ait oran esas alınır.
Geri kazanım oranlarının belirlenmesinde 2006 yılı sonuna kadar geri toplama
miktarları, 2007 yılından itibaren ise toplanan ambalaj atıklarının hammadde
olarak üretim sürecine sokulmaya hazır hale getirilmiş net miktarları esas
alınır.
Yetki Verilecek Kuruluşlarda Aranacak Özellikler
Madde 19 - Bakanlıkça yetki verilecek kuruluşların, temsil ettikleri ekonomik
işletmelerin piyasaya sürdüğü ambalaj miktarının toplam üretim içindeki payının
en az yüzde otuz veya tüm malzeme türlerini içermek şartıyla her malzeme türü
için en az yüzde yirmi veya tek malzeme türü için ise en az yüzde otuz olması
zorunludur.Yetki verilecek kuruluşlarda aranacak kurumsal, teknik ve mali
özellikler ile buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Yetki Verilen Kuruluşların Denetimi ve Yetki İptali
Madde 20 - Bakanlık, ekonomik işletmeler adına geri dönüşüm ve geri kazanım için
izin ve yetki verdiği kuruluşların çalışmalarını denetler; toplama, geri dönüşüm
ve geri kazanım hedefleri ile miktarlarını izler. Yetki verilen kuruluş, malzeme
türlerine göre gerçekleşen toplama ve geri kazanım miktarlarını Bakanlıkça
belirlenecek dönemlerde Bakanlığa bildirir. Yetki verilen kuruluş yetki alabilme
koşullarını yitirirse veya yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılırsa,
Bakanlık en fazla altı aylık bir süre vererek yükümlülüklerini yerine
getirmesini ihtar eder ve durumu üyesi olan ekonomik işletmelere bildirir.
Verilen süre sonunda yetki alabilme koşulları yeniden kazanılmamış ve/veya
yükümlülükler yerine getirilmemiş ise, Bakanlık verdiği izin ve yetkiyi iptal
eder ve yükümlülükler ilgili ekonomik işletmeler tarafından yerine getirilir.
Zorunlu Depozito Uygulaması
Madde 21 - Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ve 17 nci maddede belirtilen
ekonomik işletmeler, 18 inci maddede belirtilen geri kazanım oranlarını
sağlayamamaları durumunda; takip eden ilk yılda o yıl için uygulanan geri
kazanım hedeflerine ilaveten, eksik kalan oranları yüzde on fazlasıyla geri
kazanırlar. Ekonomik işletmeler bu yılda da öngörülen hedeflere ulaşamadıkları
takdirde, takip eden yılda zorunlu depozito uygulamasına geçirilirler. Bu
işletmeler, o yıl için belirlenen geri kazanım oranlarını sağlamaları halinde,
depozitosuz geri kazanım uygulamasına dönerler. Geri kazanım oranlarının bir kez
daha sağlanamaması durumunda beş yıl süre ile depozito uygulamasına tabi
olurlar.
Birden fazla ambalaj cinsi kullanan işletmeler, geri kazanım yükümlülüğünü
yerine getirmedikleri ambalaj türü için depozito uygulamasına geçerler. Depozito
satışın her aşamasında geçerlidir. Depozito bedeli, boş ambalajları geri
getirenlere satıcılar tarafından ödenir. Toplanan boş ambalajların satış
noktaları ve piyasaya sürenler tarafından geri alınması zorunludur.
Ambalajların Piyasaya Sürenler Tarafından İşaretlenmesi
Madde 22 - Ambalajların kullanım sonucu oluşan atıklarının, bu Yönetmelikte
belirtilen esaslara uygun olarak toplama ve geri kazanım sistemine dahil
olduğunun belirtilmesi ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla, ürünlerin
etiketlerinin piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesi zorunludur.
Piyasaya sürenler, etiketlerin üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü
(Ek-3) ile Bakanlığın verdiği kod numarasını veya yetkilendirilmiş kuruluşun
sembolünü bulundurmak zorundadır. Piyasaya süren işletme, kullandığı
ambalajların atıklarını kendi imkanları ile toplayacak ve geri kazanacak ise
Bakanlığın verdiği kod numarasını bu sembolün altında bulundurmakla; işletme
Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir toplama ve geri kazanım sistemine dahil
ise bu sisteme ait sembolü ürününün etiketinde bulundurmak zorundadır.
Ambalaj üreticisi tarafından üretim sırasında yapılması gereken işaretlemenin,
teknik nedenlerden dolayı yapılamaması durumunda, ambalajın cinsini belirten
kısaltma ve bu cinse ait numara piyasaya süren tarafından etiket üzerinde
belirtilir.
İşaretleme etikette yapılır, kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı
takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olur. Kullanılan etiketler, geri kazanımı
olumsuz etkilemeyecek malzemeden üretilir ve yapıştırılır.
Üzerinde geri kazanılabilir ambalaj sembolü ile Bakanlığın verdiği kod numarası
veya dahil oldukları toplama ve geri kazanım sistemine ait sembolü taşımayan
ambalajların ve ürünlerin piyasaya sürülmesi yasaktır. Aksine hareket eden
ambalaj üreticileri ve/veya piyasaya sürenler bu Yönetmelik hükümlerine göre
müteselsil olarak sorumludurlar.
Bildirim Zorunluluğu
Madde 23 - Ambalajlanmış ürünleri piyasaya sürenler, Piyasaya Süren Müracaat
Formunu (Ek-5) doldurarak her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirimde
bulunmakla yükümlüdürler. Piyasaya sürenler, bu müracaat formunda bir önceki yıl
üretilen, dolumu veya paketlemesi yapılan veya dolu olarak ithal edilen ürünler
ile bunların ambalajlarının cins, üretim ve satış miktarlarını bildirmek,
ambalaj atıklarının toplanması, taşınması, tekrar kullanılması, geri dönüşümü,
geri kazanımı veya bertaraf edilmesi ile ilgili bilgi, belge, plan ve projeleri
içeren ambalaj atıkları yönetim planını Bakanlığa beyan ve ibraz etmekle
yükümlüdürler. Bakanlık gerektiğinde ek bilgi ve belge isteyebilir.
Geri dönüşüm ve geri kazanım yükümlülüklerini, Bakanlıkça yetki verilen bir
kuruluş aracılığıyla yerine getiren ekonomik işletmeler üretim ve satış
bilgilerini bu kuruluşa düzenli olarak bildirmekle yükümlüdürler. Yetki verilen
kuruluş geri dönüşüm ve geri kazanım amacıyla sözleşme yaptığı ekonomik
işletmelerin üretim ve satış miktarları ile ilgili verilerini toplam olarak
Bakanlığa bildirir.
Belgelendirme Zorunluluğu
Madde 24 - Ekonomik işletmeler toplama, tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri
kazanım ile ilgili olarak yaptıkları çalışmaları kapsayan bilgi ve belgeleri her
yıl Şubat ayı sonu itibariyle Bakanlığa göndermekle yükümlüdürler. Bu amaçla
istenecek belgeler Bakanlık tarafından belirlenir.
Ekonomik işletmeler adına toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım yükümlülüğünü
üstlenen yetkilendirilmiş kuruluşların belgelendirmeleri ise yetki verme esas ve
kriterleri çerçevesinde belirlenir.
Bildirim ve Belgelendirmelerin Doğruluğu
Madde 25 - Bakanlık, yapılan bildirim ve belgelendirmeleri inceler ve
çalışmaları denetler. Bu bildirimin ve belgelerin doğru olmadığının tespit
edilmesi halinde işletmeler hakkında ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda
işlem yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrı Toplanması
Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrılması
Madde 26 -Ambalaj atıkları, çevreye zarar vermeden bertaraflarının sağlanması,
çevre kirliliğinin azaltılması, katı atık depo sahalarından azami istifade
edilmesi ve ekonomiye katkıda bulunulması amacıyla oluştukları yerlerde diğer
atıklardan ayrı olarak biriktirilir ve toplanır.
Tüketicilerin Ayrı Biriktirme Zorunluluğu
Madde 27 - Tüketiciler, kullanılan malzemeye (plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit ve benzeri) ve oluştuğu kaynağa (evsel, endüstriyel, ticari, işyeri)
bakılmaksızın, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı
olarak biriktirmek ve belediyenin ya da yetkili kuruluşların istediği şekilde
toplama sistemine verilmek üzere hazır etmekle yükümlüdürler.
Apartman ve site yönetimleri tarafından, ambalaj atıklarının diğer atıklardan
ayrı olarak biriktirilmesi ve belediyenin ya da yetkili kuruluşların istediği
şekilde toplama sistemine verilmesi konusunda gerekli tedbirler alınır.
Okullar, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları, hastaneler, oteller,
lokantalar, büfeler, şehirler arası otobüs terminalleri, havayolu terminalleri,
demiryolu istasyonları, limanlar, sağlık kuruluşları, spor salonları, iş ve
alışveriş merkezleri ile stadyumlar gibi tüketici trafiğinin yoğun olduğu ve
yüksek miktarlarda ambalaj atığı oluşan yerlerde de bu atıkların ayrı
toplanmasına yönelik olarak ilgili yönetimler tarafından gerekli tedbirler
alınır.
Organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, serbest bölge yönetimleri tarafından
bu atıkların ayrı toplanmasına yönelik tedbirler alınır.
Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan turistik tesis işletmeleri de
tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak
biriktirmek ve yetkili kuruluşların istediği şekilde toplama sistemine verilmek
üzere hazır etmekle yükümlüdürler.
Sağlık kuruluşları dışında evlerde tüketilen farmasotik ürünler ve ilaçların
ambalajları da kontamine olmamaları şartıyla diğer ambalaj atıkları ile birlikte
ayrı toplanırlar.
Ambalaj Atıklarının Ayrı Toplanma Zorunluluğu
Madde 28 - İl belediye mücavir alan sınırları içinde il belediyeleri; il
belediyeleri ile büyükşehir belediyeleri mücavir alan sınırları dışında kalan
ilçelerde ilçe ve belde belediyeleri; büyükşehirlerde ise ilçe ve ilk kademe
belediyeleri, tüketim sonucu oluşan evsel ve ticari kaynaklı ambalaj atıklarının
ekonomik işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, geçici çalışma izni veya
lisans almış firmalarla birlikte kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak ve/veya
sağlatmak; ambalaj atıklarını evsel atık toplama araçlarına almamak; bununla
ilgili tedbirleri almak ve gerekirse yaptırım uygulamakla yükümlüdürler.
Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, ambalaj atıklarının bu Yönetmelikte
belirtilen esas ve usullere uygun olarak kaynağında ayrı toplanması, ilçe ve ilk
kademe belediyeleri arasında koordinasyonun sağlanması ve bu doğrultuda
yönlendirici kararlar alınmasına yönelik gerekli tedbirleri alırlar.
Belediyeler, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için ekonomik
işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte ambalaj atıkları
yönetim planını hazırlarlar.
Belediyeler, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda, bu
Yönetmelik ile geri kazanım yükümlülüğü verilen ekonomik işletmeler veya bu
işletmeler adına geri kazanım yükümlülüğünü üstlenen yetkilendirilmiş kuruluşlar
ile işbirliği yapar. Bu işbirliğinin hukuki, teknik ve mali yönleri belediyeler
ile ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında yapılacak
sözleşmeler ile belirlenir.
Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu sözleşmeler
çerçevesinde belediyeler tarafından ayrı toplanan veya toplattırılan ambalaj
atıklarını geri
almakla veya aldırmakla yükümlüdürler.
Kaynağında ayrı toplama çalışmalarının belediyeler tarafından doğrudan
yapılamaması durumunda bu atıklar, belediyenin izni dahilinde ekonomik
işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar veya geçici çalışma izni veya lisans
almış geri kazanım işletmeleri tarafından yapılan ve yürütülen organizasyonlar
ile toplanır ve ekonomiye kazandırılır.
Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının katı atık düzenli depolama
sahalarına kabulü ve depolanması yasaktır.
Belediyeler, geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri ile
ambalaj atıklarını toplayan ve geri kazanan diğer kişi ve kuruluşlara
çalışmalarında yardımcı olur ve toplu olarak birlikte çalışabilecekleri uygun
çalışma alanlarını gösterir. Bu alanlar belediye imar planları üzerinde
belirtilir, işaretlenir ve altyapı hizmetleri öncelikle yapılır.
Ambalaj Atıklarının Satış Noktalarında Ayrı Biriktirilmesi
Madde 29 - İkiyüz metrekareden büyük kapalı alana sahip toptan ve/veya perakende
olarak ambalajlı ürünlerin satışını yapan mağaza, market, süpermarket,
hipermarket ve alışveriş merkezleri ile benzeri satış noktaları bu ambalaj
atıklarının geri kazanılmasını sağlamak için atıkların son tüketiciden ayrı
toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak üzere toplama noktaları
oluşturmakla, toplanan malzemelerin geri kazanımını sağlamak üzere ilgili
belediyeler, geçici çalışma izni veya lisans almış geri kazanım tesisleri
ve/veya yetki verilen kuruluşlar ile çalışmak veya anlaşmalar yapmakla
yükümlüdürler.
Satış noktaları, plastik poşet kullanımını en aza indirmek amacıyla gerekli
tedbirleri almakla yükümlüdürler. Ulusal standartlara uygun olmayan plastik
poşetlerin üretilmesi yasaktır.
Dış Ambalajların Ayrı Toplanması
Madde 30 - Ürünleri dış ambalajlar içerisinde satışa sunanlar, bunları
tüketiciye verirken çıkartmak veya bunların alıcı tarafından satış yerinde veya
satış yerine ait olan bir alanda çıkarılması ve ücretsiz olarak iade imkanını
hazırlamak zorundadır.
Ürünlerin dış ambalajlarının satıcısı tarafından çıkarılmadığı hallerde, kasa
çıkışında herkesin okuyabileceği bir yer ve şekilde, ambalajların alıcı
tarafından satış yerinde veya buraya ait bir alanda çıkarılabilme ve bırakılma
imkanının bulunduğuna dair bir ibareye yer verilmesi zorunludur.
Satıcı, satış yerinde veya buraya ait olan bir alanda tüketicinin üründen
arındıracağı dış ambalaj malzemesini bırakabileceği, konteyner ve benzerlerini,
müşterinin kolayca görebileceği ve ulaşabileceği yerlere yerleştirmek
zorundadır. Bunu yaparken ambalajları kullanılan malzemelerine göre
sınıflandırarak ayrı ayrı gruplar halinde hizmete koyması gerekmektedir.
Satıcı, ambalajları, yeniden kullanılmaları veya malzeme olarak
değerlendirilmeleri amacıyla evsel atıkların toplama sisteminin dışındaki ayrı
toplama sistemlerine teslim etmek zorundadır.
Ürünleri dış ambalajlar içinde satın alan tüketiciler, dış ambalaj atıklarını,
diğer ambalaj atıkları ile birlikte kaynağında ayrı toplama sistemine verilmek
üzere hazır etmek veya 29 uncu maddede açıklandığı şekilde satış noktalarında
bulunan ayrı toplama noktalarına getirmek zorundadır.
Ayrı Toplama Sistemleri
Madde 31 - Ayrı toplama sistemleri, bölgenin demografik, coğrafik ve sosyo-ekonomik yapısına göre uygun şekilde belirlenir ve uygulanır.
Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasına yönelik her türlü ekipman mavi
renkli olacak; sadece cam ambalaj atıklarının ayrı toplanması için kullanılan
kumbaraların rengi yeşil ve/veya beyaz olacaktır. Başta ambalaj atıkları ayrı
toplama poşetleri ve kumbaralar olmak üzere bu ekipmanların üstünde ayrı
toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak atık türleri şekil ve yazı ile açık
olarak belirtilecektir. Ambalaj atıklarının toplanması ve taşınmasında
kullanılacak araçların üzerinde ambalaj atığı toplama aracı ifadesi bulunacak,
ayrı toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak atık türleri yazı ile
belirtilecek ve şekil ile gösterilecektir. Bu yazı ve şekiller kolayca
okunabilecek ve anlaşılabilecek boyutlarda olacaktır.
Nakliye Ambalajlarının Ayrı Toplanması
Madde 32 - Piyasaya sürenler, nakliye ambalajlarını kullanımdan sonra geri almak
ve yeni bir kullanıma veya malzemenin yeniden değerlendirilmesine imkan vermek
üzere ayrı olarak toplamak zorundadır.
Toplanan Ambalaj Atıklarının Geri Kazanılması
Madde 33 - Doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, depolanacak atık
miktarının azaltılması ve ekonomik değer yaratılması amacıyla ambalaj
atıklarının geri kazanılması ve yeniden üretim sürecine sokulması zorunludur.
Tüketicileri Bilgilendirme
Madde 34 - Bu Yönetmelik ile sorumluluk verilen ekonomik işletmeler ve
yetkilendirilmiş kuruluşlar, tüketicileri, ambalaj atıklarının iade, toplanma ve
geri kazanım sistemleri; bu atıkların kaynağında ayrı toplanması, yeniden
kullanımı, geri dönüşümü ve geri kazanımı konularındaki rolleri ile piyasada
mevcut ambalaj malzemeleri üzerindeki işaretlemelerin anlamları başta olmak
üzere; ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda bilgilendirmekle
yükümlüdürler.
Eğitim
Madde 35 - Bakanlık, mahallin en büyük mülki amiri, belediyeler, ekonomik
işletmeler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, satış noktaları ambalaj atıklarının
kaynağında ayrı toplanması, tekrar kullanılması, geri dönüştürülmesi ve geri
kazanılması ile buna yönelik olarak uygulanan sistemler hakkında tüketicileri ve
kamuoyunu bilgilendirmek ve duyarlılığı geliştirmek üzere eğitim çalışmaları
yürütmek, koordine etmek veya bu amaçla yapılan çalışmalara katılmak ve katkıda
bulunmak zorundadırlar.
ALTINCI BÖLÜM
Ambalaj Atıkları Geri Kazanım Tesislerine Ön Lisans ve Lisans Verilmesi
Ön Lisans Verilmesi
Madde 36 - Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarını geri kazanmak isteyen
gerçek ve tüzel kişiler Bakanlığa başvurarak ön lisans ve lisans almak
zorundadırlar.
Ambalaj atıklarının toplanması-ayrılması ve geri dönüştürülmesi amacıyla
faaliyet göstermek ve tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kuracakları
tesisle ilgili her türlü plan, proje, rapor, teknik veri, açıklamalar ve diğer
dokümanlarla birlikte Bakanlığa başvururlar.
Ön lisans başvurularında Ek-6'da belirtilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilave
olarak geri kazanım tesisleri için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu
Belgesi veya ÇED Gerekli Değildir Belgesi ile bunlara ilişkin ÇED Raporu veya
ÇED Ön Araştırması Raporunun bulunması zorunludur. Bu çerçevede Bakanlık proje
ile diğer bilgi ve belgeleri inceler, uygun görmesi halinde projeye ön lisans
verir.
Ön lisans verilen işletme için, en geç bir yıl içerisinde lisans müracaatında
bulunulur. Bu süre içinde Bakanlığa başvurmayan işletmelerin almış oldukları ön
lisans geçersiz sayılır.
Geçici Çalışma İzni ve Lisans Verilmesi
Madde 37 - Ambalaj atıklarının toplanması ayrılması ve geri dönüştürülmesi
amacıyla faaliyet göstermek ve tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler
Bakanlıktan lisans almak zorundadırlar. Lisans alma aşamasında Ek-7'de
belirtilen bilgi ve belgeler talep edilir.
Ön lisans verilen tesisin projesine uygun olarak yapıldığının Bakanlıkça yerinde
tespit edilmesinden sonra tesisin işletme esnasında bu Yönetmelik esaslarına
uygun olarak çalıştığını belgelemek amacıyla bir yılı geçmemek üzere Bakanlıkça
belirlenecek bir süre için tesise geçici çalışma izni verilir. Tesis bu izin
süresince Bakanlığın denetimi altında faaliyet gösterir. Verilen süre
gerektiğinde Bakanlıkça uzatılabilir, ancak verilen geçici çalışma izni
sürelerinin toplamı bir yılı geçemez.
Tesisin geçici çalışma izni süresince ön lisansta belirtilen işletme şartlarını
sağlayamaması ve eksikliklerini tamamlayamaması halinde, durum düzeltilinceye
kadar faaliyeti durdurulur.
Geçici çalışma izni verilen tesisin bu süre içinde gerekli işletme şartlarını
sağlayabildiğine karar verilmesi, gerekli çevresel tedbirlerin ve idari
izinlerin alındığının tespit edilmesi ve işletme planının değerlendirilip uygun
bulunması halinde tesise Bakanlıkça lisans verilir. Bu lisans üç yıl süreyle
geçerlidir, gerekli durumlarda şartlı verilebilir. Lisans hiç bir şekilde
devredilemez. Lisans süresinin bitiminde, tesis şartları taşımaya devam ediyorsa
lisans sahibi, lisansı yenilemek üzere Bakanlığa başvurur.
Bakanlık geçici çalışma izni ve lisans verdiği tesisleri, ilgili valiliğe
bildirir, valilikler de il özel idareleri ve belediyelere bildirir.
Lisansın İptali
Madde 38 - Bakanlıkça yapılan denetimlerde tesisin lisansa uygun olarak
çalıştırılmadığı, mevzuatta istenen şartların yerine getirilmediği, ilgili
verilerin düzenli olarak kaydedilmediğinin ve gönderilmediğinin tespit edilmesi
halinde işletmeciye, tespit edilen aksaklıkların düzeltilmesi için aksaklığın
önemine ve kaynağına göre bir ay ile bir yıl arasında süre verilir. Bu süre
sonunda yapılan kontrollerde aksaklığın devam ettiği tespit edilirse, tespit
edilen aksaklığın türüne göre 2872 sayılı Çevre Kanunu doğrultusunda işlem
yapılır. Faaliyeti geçici olarak durdurulan tesisin bu süre sonunda
yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde lisansı iptal edilir. Lisansı iptal
edilen tesis yeniden lisans almak isterse bu Yönetmeliğin 36 ve 37 nci
maddelerine göre tekrar Bakanlığa başvurur.Bakanlık lisansını iptal ettiği
tesisleri, ilgili valiliğe bildirir, valilikler de il özel idareleri ve
belediyelere bildirir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Ambalaj Komisyonu
Madde 39 - Ambalaj Komisyonu Bakanlık temsilcisinin başkanlığında,
yetkilendirilmiş kuruluşlar, bir önceki yıl için en yüksek geri kazanım oranını
sağlayan iki ekonomik işletme, bir önceki yıl için kaynağında ayrı toplama
çalışmasında en yüksek miktarda ambalajı toplayan iki büyükşehir belediyesi, iki
il belediyesi, iki ilçe belediyesi, bir ilk kademe belediyesi ile lisans almış
iki geri kazanım tesisi ve Bakanlığın uygun göreceği diğer kurum veya kuruluş
temsilcilerinden oluşur.
Ambalaj Komisyonu, bu Yönetmeliğin kapsadığı ambalaj atıklarının geri
kazanılması ile ilgili uygulamaları değerlendirmek üzere ilgili taraflarla yılda
en az bir defa toplanır. Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda ilgili komisyon
üyelerini toplantıya çağırabilir. Ambalaj komisyonunun çalışma usul ve esasları
Bakanlıkça belirlenir.
Ayrı Bertaraf Edilmesi Gereken Ambalaj Atıkları
Madde 40 - 11/7/1993 tarihli ve 21634 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındaki maddeler ve müstahzarlar,
20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıbbi Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıklar ve 27/8/1995 tarihli ve 22387 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki
atıklar ile kontamine olmuş ambalajlar bu Yönetmelik kapsamı dışında olup, bu
atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı yukarıda belirtilen mevzuat
hükümlerine göre yapılır.
Denetim
Madde 41 - Bu Yönetmelik kapsamına giren bütün faaliyetlerin, bu Yönetmelik ve
diğer ilgili mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetleme yetkisi
Bakanlığa aittir.
Yaptırım
Madde 42 - Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında; Çevre
Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta
öngörülen cezai işlemler uygulanır.
Düzenleme Yetkisi
Madde 43 - Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt
düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
Geçici Madde 1 - 14/3/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre verilen lisanslar, lisans
sürelerinin bitimine kadar geçerlidir.
Geçici Madde 2 - Yıllık olarak piyasaya sürdüğü ambalaj miktarı üçbin
kilogramdan az olan işletmeler 2010, ikibin kilogramdan az olan işletmeler 2012,
bin kilogramdan az olan işletmeler ise 2015 yılına kadar geri kazanım
zorunluluğu dışında tutulurlar. Ancak bu işletmelerin Ek-5'de yer alan piyasaya
süren müracaat formunu doldurmak ve Bakanlığa bildirimde bulunma yükümlülüğü
devam eder.
Geçici Madde 3 - Bu Yönetmelik ile yükümlülük verilen sorumlu kurum veya
kuruluşlar 1/1/2005 tarihine kadar, ambalaj atıkları yönetim planını
hazırlamakla yükümlüdürler.
Yürürlük
Madde 44 - Bu Yönetmelik 1/1/2005 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 45 - Bu Yönetmelik hükümlerini, Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
Kaynak : Çevre ve Orman Bakanlığı internet sitesi |
|
|
|
|